#9 - Waarom onderdrukte emoties je stresssysteem belasten

Je bent boos, maar je slikt het in. Verdrietig, maar je zet door. Machteloos, maar je laat het niet zien. Herkenbaar? De meeste mensen leren al vroeg om emoties als boosheid, verdriet, wanhoop en rouw weg te drukken. Het lijkt handig: je blijft functioneren, je houdt de rust, niemand merkt iets. Maar onder de oppervlakte gebeurt er iets anders. Je lichaam registreert de emotie namelijk gewoon, ook als jij hem niet toont.

Wat er gebeurt als je een emotie wegdrukt

Een emotie is in de kern een lichamelijk signaal. Er komt een golf van energie op gang: je hartslag verandert, je ademhaling verandert, je spieren spannen aan. Die golf is bedoeld om te komen en te gaan. Als je de emotie voelt, uit en laat gaan, keert je systeem vanzelf terug naar rust.

Onderdruk je die golf keer op keer, dan blijft die energie in je lichaam hangen. Je zenuwstelsel schakelt niet meer terug naar rust, maar blijft op scherp staan. Op de lange duur voel je dat als vermoeidheid, spanning in je nek en schouders, slecht slapen, prikkelbaarheid of een kort lontje om iets heel anders. Niet omdat je zwak bent, maar omdat onverwerkte emoties letterlijk stress in je systeem vasthouden.

Voelen is niet hetzelfde als reageren

Hier zit een belangrijk onderscheid dat vaak over het hoofd wordt gezien. Een emotie voelen en verwerken is iets anders dan er meteen vanuit handelen. Als je in het heetst van de strijd vanuit boosheid reageert, zeg je vaak dingen die je later betreurt. Vanuit wanhoop een besluit nemen, pakt zelden goed uit.

Dat betekent niet dat je de emotie moet wegduwen. Het betekent dat je hem eerst de ruimte geeft om er te zijn, zodat hij zijn werk kan doen, voordat je bepaalt wat je ermee doet. Verwerken is dus iets heel anders dan onderdrukken én/of direct reageren. Het zit ertussenin: de emotie toelaten, zonder er meteen naar te handelen.

Hoe je een emotie op een gezonde manier verwerkt

• Geef het een naam. Benoem voor jezelf wat je voelt: boosheid, verdriet, machteloosheid. (zeg niet ik ben boos, maar ik voel me boos) Alleen al het benoemen helpt je brein de emotie te verwerken in plaats van te onderdrukken.

• Voel het in je lichaam. Waar zit het? Een knoop in je maag, druk op je borst, spanning in je kaak. Blijf daar even bij, zonder het weg te duwen of erin te verdrinken.

• Geef het beweging. Emoties zijn energie die in beweging wil komen. Een stevige wandeling, iets hards uitademen, je handen tot vuisten ballen en weer loslaten, huilen als dat komt. Laat het lichaam doen wat het wil doen.

• Wacht met reageren. Geef jezelf tijd voordat je iets zegt of doet vanuit de emotie. Vaak is een nacht slapen, of zelfs maar tien minuten wachten, al genoeg om vanuit rust te reageren in plaats van vanuit de emotie zelf.

• Zoek erkenning, niet per se een oplossing. Praat erover met iemand die luistert, zonder meteen te sturen op een oplossing. Erkend worden in wat je voelt, is vaak al genoeg om het los te laten.
  

Hoe weet je dat een emotie verwerkt is?

Verwerkt betekent niet dat je nooit meer aan de situatie denkt. Het betekent dat de lading eraf is. Een paar signalen dat het gelukt is:

• Je kunt over de gebeurtenis praten zonder dat je lichaam weer in de hoogste versnelling schiet. Je ademhaling blijft rustig, je hartslag stijgt niet meteen. De herinnering is er nog, maar hij trekt niet meer aan je.

• Je merkt ook dat je weer ruimte hebt voor andere dingen. Een verwerkte emotie neemt niet meer al je aandacht en energie in beslag. Er is weer plek voor humor, voor rust, voor de rest van je dag.

• En misschien wel het duidelijkste signaal: je kunt terugkijken op de situatie met iets van mildheid, ook naar jezelf. Niet omdat het oké was wat er gebeurde, maar omdat je het een plek hebt kunnen geven.
  

Tot slot

Onderdrukte emoties verdwijnen niet, ze verplaatsen zich naar je lijf. Elke keer dat je een emotie toelaat in plaats van wegduwt, ontlast je je zenuwstelsel een stukje. Dat is geen kwestie van hard werken of jezelf overwinnen, maar van vaker even stilstaan en voelen wat er is. Precies dat oefen je in onze programma's: niet reageren vanuit stress, maar bewust en vanuit rust. Wil je weten hoe het met jouw stress basislijn is gesteld? Doe snel de zelftest Wil je preciezer weten op welke gebieden jij zou kunnen werken aan je stress, je uitslag per email ontvangen en tips speciaal voor jouw uitslag ontvangen? Doe dan onze gratis Zenuwstelselcheck; binnen 6 minuten weet je een hoop meer! Klaar voor de volgende stap?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang maandelijkse tips, als eerste toegang tot webinars en live sessies  en exclusieve kortingen.

Liever direct aan de slag? Ontdek onze online cursus, kies voor persoonlijke 1:1 begeleiding, of gun jezelf de Stress Retraite in Frankrijk.

Oefening Stel jezelf de volgende vragen: Hoe beïnvloeden negatieve gedachten jouw leven? Welke negatieve gedachten heb je het vaakst? Maak daar een lijstje van. Welke positieve dingen kun je over jezelf en je eigen leven zeggen? Wat vind je leuk aan jezelf? Maak ook daar een lijstje van. Probeer nu elke keer als de negatieve gedachten van je lijstje weer opkomen deze te vervangen voor 1 van de positieve dingen die je hebt opgeschreven en zeg tegen jezelf "ik kies voor de positieve gedachten en daarmee voor een positieve toekomst"