#12 - Waarom bepaalde lichamelijke oefeningen soms averechts werken bij een gespannen zenuwstelsel

Je voelt een trekkende pijn in je been, arm of rug. Logisch dat je denkt: dan ga ik het even lekker uitrekken. Maar bij veel mensen werkt dat averechts. De pijn wordt er niet minder van, soms juist erger. Hoe kan dat?

Een zenuw is geen spier

Een spier mag je rekken. Een zenuw eigenlijk niet. Een zenuw wil vooral kunnen glijden: soepel meebewegen door het weefsel eromheen, langs spieren, gewrichten en bindweefsel, telkens als jij beweegt.

Als je zenuwstelsel al gespannen of overprikkeld is, is die zenuw vaak extra gevoelig geworden. Hij pikt spanning sneller op als een signaal van gevaar. En dan is een gewone stretch niet zomaar een rek meer, maar een prikkel die je lijf als bedreiging ziet.

Wat er dan gebeurt

Bij een klassieke stretch trek je aan de hele lengte van de zenuwbaan. Bij een zenuw die al gevoelig staat, kan dat een paar dingen triggeren:

• Je lijf reageert met nog meer spierspanning, als beschermingsreactie. Je voelt het tegenovergestelde van ontspanning.

• De pijn straalt uit, vaak niet op de plek waar je rekt, maar verderop langs de zenuwbaan.

• Herhaald stretchen houdt de overgevoeligheid in stand, in plaats van dat die afneemt.

Kortom: je bedoeling is goed, maar de methode past niet bij wat je zenuwstelsel op dat moment nodig heeft.

Wat dan wel: zenuwen laten glijden, niet rekken

In plaats van je zenuw te rekken, help je hem juist bewegen, dat heet nerve gliding of zenuwmobilisatie. Het verschil zit in de uitvoering: je beweegt rustig, zonder de volledige spanning op te bouwen en vast te houden.

Een paar dingen die je zelf kunt uitproberen:

1. Beweeg, houd niet vast. Waar je bij stretchen een positie een tijdje aanhoudt, doe je bij gliding het tegenovergestelde: rustige, herhaalde bewegingen heen en weer. Bijvoorbeeld je pols buigen en strekken terwijl je elleboog gestrekt blijft, in plaats van je arm strak uitgetrokken houden.

2. Blijf ruim onder je rekgrens. Je hoeft niet tot aan de spanning te gaan. Zodra je een lichte trek voelt, ben je er al. Verder gaan is niet "meer effect", het is meer prikkel voor een zenuw die al te veel prikkels krijgt.

3. Adem mee. Rustige, langzame ademhaling tijdens de beweging helpt je zenuwstelsel signaleren dat er geen gevaar is. Dat maakt het verschil tussen "dit is bedreigend" en "dit is oké".

4. Bouw op in kleine stapjes. Begin met een paar herhalingen, een paar keer per dag, kort. Niet één keer lang, maar vaker kort. Zo went je zenuwstelsel geleidelijk aan beweging, zonder overprikkeld te raken.

5. Stop bij toename van pijn of tintelingen. Een beetje trek is prima. Scherpe pijn, tintelingen of een doof gevoel zijn een teken dat je te ver gaat. Bouw dan af, niet door.

Waarom dit belangrijker is dan het lijkt

Dit is precies waarom "gewoon rekken" niet voor iedereen werkt, en waarom het niet aan jou ligt als het niet helpt. Je lijf reageert op wat het als veilig of onveilig herkent, niet op hoeveel moeite je doet. Zodra je zenuwstelsel merkt dat bewegen veilig is, in plaats van een rek die als bedreiging voelt, neemt de spanning vaak vanzelf af.

Herken je dit? In onze begeleiding kijken we altijd eerst naar wat jouw zenuwstelsel op dit moment nodig heeft, voordat we een oefening voorschrijven. Soms is dat gliding, soms is dat rust, soms is dat iets heel anders. Wil je weten hoe het met jouw stress basislijn is gesteld? Doe snel de zelftest Wil je preciezer weten op welke gebieden jij zou kunnen werken aan je stress, je uitslag per email ontvangen en tips speciaal voor jouw uitslag ontvangen? Doe dan onze gratis Zenuwstelselcheck; binnen 6 minuten weet je een hoop meer! Klaar voor de volgende stap?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang maandelijkse tips, als eerste toegang tot webinars en live sessies  en exclusieve kortingen.

Liever direct aan de slag? Ontdek onze online cursus, kies voor persoonlijke 1:1 begeleiding, of gun jezelf de Stress Retraite in Frankrijk. Oefening: Geef jezelf "hersen-lekkers" Geef jezelf hersen-lekkers net als een lekker taartje als je iets te vieren hebt. Wat is de lekkerste gedachte die je kunt bedenken? Welke gedachte maakt dat je moet glimlachen en je je goed voelt? Probeer die gedachte 5 - 10 minuten vast te houden. Het lichaam reageert op positieve gedachtes met positieve hormonen, waardoor je lichaam gaat ontspannen.