Waarom de "perfecte" teamsamenstelling toch mis kan lopen en wat je daar aan kunt doen

In de sport en het bedrijfsleven, maar ook op sommige datingssites wordt er vaak met persoonlijkheidstesten gewerkt. Enneagram, Big Five, DISC, Belbin, MBTI. Ze worden ingezet om teams samen te stellen, rollen te verdelen, de juiste persoon op de juiste plek te zetten.

Logisch. Slim. Strategisch.

En toch zie je het steeds weer gebeuren: de "ideale" persoonlijkheid voor die functie of die rol in het team of als partner, presteert niet zoals verwacht. Of de persoon zelf voelt zich niet op zijn/haar plek. Iets klopt niet met het plaatje dat de testuitkomsten geschetst hadden.

Een team of relatie bestaat niet alleen uit persoonlijkheden. Het bestaat uit zenuwstelsels die op elkaar reageren.

Het antwoord is in de kern eenvoudig:  mensen gedragen zich niet altijd zoals hun persoonlijkheidstype voorspelt. Zeker niet onder druk.

Druk vanuit werk. Druk vanuit privé. Chronische druk die zich opstapelt.

Op dat moment verandert er iets in je zenuwstelsel. Je raakt getriggerd. Je systeem schakelt over naar een staat van alertheid, je sympathische systeem. Of, bij langdurige overbelasting, val je verder terug: in je dorsale systeem, de bevriezing. En dan gedraag je je anders dan je "type" belooft.

Iemand die van nature besluitvaardig is, is onder gezonde omstandigheden een aanwinst. Onder chronische stress kan diezelfde eigenschap doorslaan naar controleren, domineren, niet meer luisteren.

Iemand die normaal rustig en verbindend is, kan onder langdurige druk juist gaan pleasen, zich terugtrekken of conflicten uit de weg gaan.

Zelfde persoon. Ander gedrag. Andere uitkomst.

Dus misschien is de vraag "Wat is jouw persoonlijkheidstype?" wel  een goed begin. Maar zou zeker zoveel aandacht moeten besteden aan de vraag: "Wat gebeurt er met jouw gedrag als de druk oploopt?"

Dat is een andere invalshoek. Minder statisch, meer realistisch. Want een team of relatie bestaat niet alleen uit persoonlijkheden. Het bestaat uit zenuwstelsels die op elkaar reageren, dag in dag uit, vooral op de dagen dat het zwaar is.

Je kunt niet altijd voorkomen dat iemand gestrest raakt en vanuit die stress gaat reageren. Dat hoort bij mens zijn.

Wat wel kan: leren herkennen wanneer dat gebeurt. Bij jezelf, en bij elkaar. De signalen zien voordat het escaleert.

En dan het lastigste stuk: het benoemen. Niet vanuit je eigen getriggerde reactie, maar vanuit verbinding. "Ik merk dat je nu even niet meer luistert" landt heel anders dan een verwijt vanuit irritatie.

Daarna is er nog een stap: de systemen weer tot rust brengen. Met concrete oefeningen, gericht op het zenuwstelsel, niet met een goed gesprek alleen.

Precies op dat snijvlak — signalen herkennen, elkaar aanspreken vanuit verbinding, en het zenuwstelsel weer laten kalmeren — zit onze expertise. Bij Van Stress naar Rust helpen we teams en mensen om dit niet als toeval te laten gebeuren, maar als vaardigheid te ontwikkelen.

Wil je een team dat goed blijft functioneren, ook onder druk? Kijk dan niet alleen naar wie iemand is. Kijk naar wat er met iemand gebeurt, en leer daar samen mee om te gaan.

Wil je weten hoe het met jouw stress basislijn is gesteld? Doe snel de zelftest

Wil je preciezer weten op welke gebieden jij zou kunnen werken aan je stress, je uitslag per email ontvangen en tips speciaal voor jouw uitslag ontvangen? Doe dan onze gratis Zenuwstelselcheck; binnen 6 minuten weet je een hoop meer!

Klaar voor de volgende stap?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang maandelijkse tips, als eerste toegang tot webinars en live sessies  en exclusieve kortingen.

Liever direct aan de slag? Ontdek onze online cursus, kies voor persoonlijke 1:1 begeleiding, of gun jezelf de Stress Retraite in Frankrijk.